Class 8 | भाग - ३ | समानार्थी शब्द | विरुद्धार्थी शब्द | वचन | लिंग |

               मराठी सुलभभारती Class 8 

                                                                                

                                                                 - प्रियंका चंद्रात्रे 

👉 समानार्थी शब्द :-

१ ) सुट्टी - रजा 

२) मित्र - सखा 

३) कथा - गोष्ट 

४) निमंत्रण - आमंत्रण 

५) संध्याकाळ - सायंकाळ 

६) रुक्ष - कोरडा 

७) घर - सदन, गृह 

८) आकाश - गगन, नभ 

९) किंमत - मूल्य 

१०) पहाड - पर्वत 

११) रात्र - निशा, रजनी 

१२) आधुनिक - प्रगत 

१३) संकेत - इशारा, खूण 

१४) प्रशंसा - स्तुती 

१५) बहादुरी - धैर्य 

१६) मदत - सहकार्य 

१७) दिवा - पणती 

१८) सुधाकर - चंद्र 

१९) गोड - मंजुळ 

२०) कुमुद - चांदणे 

२१) समुद्र - सागर 

२२) सरिता - नदी 

२३) झाड - वृक्ष 

२४) जखम - घाव 

Visit Our YouTube Channel : Chandratre's Edu Hub

👉 विरुद्धार्थी शब्द :-

१) स्वच्छ - अस्वच्छ 

२) आवश्यक - अनावश्यक

३) मित्र - शत्रू 

४) आकाश - पाताळ 

५) मालक - नोकर 

६) खरेदी - विक्री 

७) मागणी - पुरवठा 

८) राग - लोभ, प्रेम 

९) दिवस - रात्र 

१०) आधुनिक - प्राचीन 

११) प्रशंसा - निंदा 

१२) स्मरण - विस्मरण 

१३) गैरसोय - सोय 

१४) सुरक्षित - असुरक्षित 

१५) रागीट - शांत 

१६) मोठे - इवले 

१७) मऊमऊ - खरखरीत 

१८) डावीकडे - उजवीकडे 

१९) बाहेर - आत 

२०) लठ्ठ - रोड 

२१) चिडकी - शांत 

२२) स्वस्थ - अस्वस्थ 

२३) आल्या - गेल्या 

२४) विश्वास - अविश्वास 

२५) आंधळे - डोळस 

Read More :  मराठी सुलभभारती | Class 8 | भाग - 1 |

                       मराठी सुलभभारती | Class 8 | भाग- 2 |

👉 वचन बदला  :-

१) सुट्टी - सुट्ट्या 

२) कथा - कथा 

३) घटना - घटना 

४) संस्था - संस्था 

५) पहाड - पहाड 

६) घर - घरे 

७) दुकान - दुकाने 

८) नदी - नद्या 

९) हॉटेल - हॉटेल्स 

१०) खोली - खोल्या 

११) रुपये - रुपया 

१२) झाड - झाडे 

१३) कट्टा - कट्टे 

१४) जाळी - जाळ्या 

१५) पेशंट - पेशंट 

१६) ओटा - ओटे 

१७) विभाग - विभाग 

१८) खण - खण 

१९) बशी - बश्या 

२०) तक्ता - तक्ते 

२१) मांजर - मांजरी 

२२) भिंत - भिंती 

२२) पिलू - पिल्ले  

२३) डोळा - डोळे 

२४) ठिपका - ठिपके 

२५) शेळी - शेळ्या 

२६) मेंढी - मेंढया 

२७) ससा - ससे 

२८) माकड - माकडं 

२९) कुत्रा - कुत्रे 

Solve More : शब्दांच्या जाती

👉 लिंग बदला  :-

१) पाहुणा - पाहुणी 

२) मेंढा - मेंढी 

३) कुत्रा - कुत्री 

४) मांजर - बोका 

५) बैल - गाय 

६) मित्र - मैत्रीण 

७) आई - वडील 

Weather, Climate and Animal Adaptations | Class 7 | Weather and climate | Adaptations | Animals in different climatic conditions | What is weather, climate, and adaptations of animals to climate?

Weather, Climate and Animal Adaptations

                             

Class - 7                          

                                                                                   

      - Priyanka Chandratre

👉 Weather :

• The state of the atmospheric condition at a particular place, at a given point of time with respect to heat, cloudiness, dryness, sunshine, wind and rain.

Visit Our YouTube Channel : Chandratre's Edu Hub

Measuring Instruments -

Temperature : Thermometer🌡️

Humidity : Hygrometer 

Rainfall : Rain gauge

👉 Climate : 

• The average weather pattern taken over a long time at that place.

Factors that determine the climate : 

Solve More : Upasarg Worksheet  

👉 Effect of the Sun ☀️ on weather and climate :

👉 Differences between weather and climate :

👉 Climate and adaptation :

The adjustment or changes in the behavior, physiology and structure of an organism to suit the environment of a place is known as adaptation.

Polar region : 

1) Polar bear : 

2) Penguin : 

3) Seal : 

4) Siberian crane : 

👉 Tropical Rainforest : 

• Tropical rainforest are dense, warm and wet.
• Different layers of the forest : 

 1) Emergent - Topmost layer consists of tall trees. Animals such as eagle, monkey, bat and some insects found in this layer.

2) Canopy - A dense layer of trees growing in less space. About 70-90% of life in the rainforest exists in this layer. Animals such as sloth, snake, lizard, insect and bird are found in this layer.

      

3) Understory - It receives only 2- 15% of the sunlight that falls on the canopy. It contains plant that can tolerate low light. Animals such as jaguars, frogs and leopards are found in this layer.

     

4) Forest floor - Almost no vegetation in this layer. Animals such as anteaters, snakes, mice and insects are found this layer.

• Some of the animals found in this forest :

      1) Lion- tailed macaque - 

 

       2) Red-eyed tree frog -

 

              3) Toucan  - 

 

          

               4) Asian elephant - 

 

👉 Desert : 

• Extremely hot days and extremely cold nights
• scarcity of water     

• Some of the animals :  

    1) Camel -

    2) Kangaroo rats :

   3) Fennec fox -

   

मराठी सुलभभारती Class 8 | भाग - २ | Term - II | | गिर्यारोहणाचा अनुभव | झुळूक | आम्ही हवे आहोत का ? | जीवन गाणे | संतवाणी |

                         

                मराठी सुलभभारती Class 8

                                                                                                

                                                                                                  - प्रियंका चंद्रात्रे 

👉 खालील प्रश्नांची एका शब्दात किंवा एका वाक्यात उत्तरे लिहा .

१) ईशानला कसला कंटाळा आला होता ?

उ - व्हिडिओ गेम खेळण्याचा कंटाळा आला होता. 

२) सुट्टी घालवण्याचा पर्याय सापडत नसताना ईशानला दिलासा मिळणारी कोणती घटना घडली?

उ - गिर्यारोहण संस्थेकडून ईशानच्या कॉम्प्युटर वर एक ई -मेल आला. 

३) ईशानला कसला छंद होता ?

उ - ईशानला गिर्यारोहणाचा छंद होता . 

  Visit Our YouTube Channel :  Chandratre's Edu Hub

४) गिर्यारोहण म्हणजे काय ?

उ - गिर्यारोहण म्हणजे ' पर्वत चढणे ' होय.

५) ईशानने गिर्यारोहण संस्थेचा निमंत्रणाचा संदेशाची माहिती कोणाला दिली?

उ - ईशानने आपले मित्र धैर्य, प्रशांत, अमन आणि सक्षम यांना दिली. 

६) ईशान व त्याचे मित्र ऋषिकेशहून उत्तर काशीला कशाने पोहोचले ?

उ - ईशान व त्याचे मित्र ऋषिकेशहून उत्तर काशीला टॅक्सीने पोहोचले.

७) ईशान व त्याच्या साथीदारांनी कशाच्या साहाय्याने गंगोत्रीला जाण्याचा निश्चय केला?

उ - ईशान व त्याच्या साथीदारांनी माऊंटेनिअरिंगच्या  साहाय्याने गंगोत्रीला जाण्याचा निश्चय केला. 

८) लोक स्पुंदून स्पुंदून का रडत होती?

उ - तांडवात आपल्या आप्तेष्टांना गमावल्यामुळे लोक स्पुंदून स्पुंदून रडत होती.

९) भुकेने व्याकूळ झालेल्या मुलाने वडिलांकडे कशाची मागणी केली?

उ - भुकेने व्याकूळ झालेल्या मुलाने वडिलांकडे बिस्किटांची मागणी केली. 

 Solve More : शब्दांच्या जाती

१०) दुकानदाराने बिस्किटांचा पुडा आणि पाण्याच्या बाटलीची काय किंमत सांगितली?

उ - दुकानदाराने बिस्किटांचा पुडा शंभर रुपये आणि पाण्याच्या बाटलीची दोनशे रुपये किंमत सांगितली. 

११) घरमालकाने खोलीचे भाडे किती सांगितले?

उ - घरमालकाने खोलीचे भाडे पंधरा हजार रुपये सांगितले. 

Solve More : Upasarg | Upasarg Worksheet |

१२) ईशान व त्याच्या साथीदारांना रात्र कोठे काढावी लागली?

उ - ईशान व त्याच्या साथीदारांना रात्र पहाडावर नायलॉनच्या तंबूत काढावी लागली.

१३) मुलांना वीरपदक मिळावे म्हणून हवाईदलाच्या अधिकाऱ्यांनी कोणाकडे शिफारस केली?

उ -  मुलांना वीरपदक मिळावे म्हणून हवाईदलाच्या अधिकाऱ्यांनी राष्ट्रपतींकडे शिफारस केली.

१४) " झुळूक" या कवितेत कवीला काय व्हावेसे वाटते?

उ - कवीला एखादी मंद झुळूक व्हावी असे वाटते. 

१५) कळीला कसे बोट लावावे असे कवीला वाटते?

उ - कळीला हळुवारपणे बोट लावावे असे कवीला वाटते. 

१६) दिशा दिशांतून कवी काय उधळून देतो?

उ - दिशा दिशांतून कवी फुलांचा सुगंध उधळून देतो. 

१७) कवीने शेताला कशाची उपमा दिली आहे?

उ - कवीने शेताला पाचूची उपमा दिली आहे. 

१८) झुळूक कोणाच्या मुखावर टवटवी आणणार आहे?

उ - झुळूक दिवसभर जो राबून दमला असेल, त्याच्या मुखावर टवटवी आणणार आहे. 

१९) झुळूक विसावा केव्हा घेईल ?

उ - झुळूक तिन्हीसांजेला विसावा घेईल. 

Solve More : Science Practice Test for class 7

२०) इस्पितळ कोणत्या भागात आहे?

उ - इस्पितळ मुंबईच्या परळ भागात आहे. 

२१) इस्पितळ कोणाचे आहे ?

उ - इस्पितळ जनवारांचं आहे. 

२२) तसबिरीत कोणत्या जनावरांची चित्रे होती?

उ - तसबिरीत बैल, घोडा, कुत्रा, मंजर, शेळी यांची चित्रे होती. 

२३) चित्राच्या खाली काय लिहिलेले होते?

उ - " आम्हांला तुमची गरज आहे; तुम्हांला आम्ही हवे आहोत का?" असे लिहिले होते. 

2४) लिखिकेला इस्पितळ कोणी दाखविले ?

उ -  लिखिकेला इस्पितळ भरत नावाच्या चुणचुणीत मुलाने दाखविले. 

2५) लिखिकेने सर्वप्रथम कोणता विभाग बघितला ?

उ - लिखिकेने सर्वप्रथम मांजरांचा विभाग बघितला. 

२६) प्रत्येक मांजरांजवळ काय ठेवल्या होत्या? का?

उ - प्रत्येक मांजरांजवळ दोन बशा ठेवल्या होत्या. एक खाद्यपदार्थासाठी व दुसरी पाण्याची. 

२७) मांजरं समाधानाची पावती कशी देतात ?

उ - मांजरं समाधानाची पावती पोटातून ' गुर्रगुर्र ' आवाज काढून देतात. 

२८) पाठातील मांजरांची नावे लिहा. 

उ - 'जॅक जाधव', ' बकुल गोखले' , 'सॅमी डिकुन्हा ', आणि 'रोमल टिपणीस ' . 

२९) लेखिकेच्या अंगावर कोण झेप घेऊ बघतो?

उ -  लेखिकेच्या अंगावर झेन्या झेप घेऊ बघतो. 

३०) जन्मापासून आंधळी कोण आहे?

उ - जन्मापासून आंधळी मांजर आहे. 

३१) ' जीवन गाणे' या कवितेत कवीला जीवन जगण्याचे कोणी - कोणी शिकवले ?

उ - चंद्र, चांदणे, पणती, नदी , पक्षी, सागर आणि वृक्ष यांनी शिकवले. 

३२) भरकटलेल्या जगात कसली जाण नाही?

उ - भरकटलेल्या जगात सुसंस्कारांची जाण नाही. 

३३) पणत्या कोठे आहेत?

उ - पणत्या तुळशीवर आहेत. 

३४) स्वैर होऊन नदी का पळते ?

उ - सागराला भेटण्यासाठी नदी स्वैर होऊन पळते. 

३५) दुसऱ्यांसाठी घाव कोण सोसतात ?

उ - दुसऱ्यांसाठी घाव वृक्ष सोसतात. 

३६) शब्द कोणास म्हणतात?

उ - ज्या एका अक्षराने किंवा अक्षरसमूहाने एखादी वस्तु, विचार, कल्पना, भाव, गुण किंवा क्रिया इत्यादींचा अर्थ व्यक्त केला जातो, त्या अक्षरास किंवा अक्षरसमूहास 'शब्द' असे म्हणतात. 

३७) 'शब्दसंग्रह' म्हणजे काय?

उ - एखाद्या भाषेचा विशिष्ट क्षेत्रातील मर्यादित शब्दांच्या संग्रहाला 'शब्दसंग्रह' असे म्हणतात. 

३८) ' शब्दकोश' म्हणजे काय?

उ - एखाद्या भाषेतील सर्व शब्दांचा संग्रह, विशिष्ट रचनापद्धतीचा अवलंब करून दिल असल्यास त्याला ' शब्दकोश' असे म्हणतात. 

३९) ' अकारविल्हे ' म्हणजे काय?

उ - शब्दकोशात 'अ ' या अक्षरापासून लावलेला क्रम होय. 

४०) संत सेना महाराजांनी आजचा दिवस सोन्यासारखा झाला आहे असे का म्हटले आहे?

उ - संतांच्या दर्शनाने आजचा दिवस सोन्यासारखा झाला आहे असे का म्हटले आहे. 

४१) संत सेना महाराजांना संतांना पाहून कोणासारखा आनंद होतो?

उ - सासरी गेलेल्या मुलीला माहेरी जसा आनंद होतो, तसा संत सेना महाराजांना संतांना पाहून आनंद होतो. 

४२) संत सेना महाराजांचा शीण कशामुळे गेला?

उ - संत सेना महाराजांचा शीण संतांचे चरण पाहून गेला. 

४३) संत सेना महाराजांच्या मते दिवाळी दसरा केव्हा असतो?

उ - संत सेना महाराजांच्या मते दिवाळी दसरा संत घरी आल्यावर असतो. 

४४) संत चोखामेळा यांच्या अभंगात कोणत्या झाडांचा उल्लेख केला आहे?

उ - संत चोखामेळा यांच्या अभंगात बोरी, बाभळी आणि चंदन या झाडांचा उल्लेख केला आहे. 

४५) संत चोखामेळा यांनी संतांना कोणाची उपमा दिली आहे?

उ - संत चोखामेळा यांनी संतांना चंदनाची उपमा दिली आहे. 

४६) संत चोखामेळा कोणाच्या सहवासात परमार्थ साधण्यास सांगत आहे?

उ - संत चोखामेळा संतांच्या सहवासात परमार्थ साधण्यास सांगत आहे.

मराठी सुलभभारती Class 8 | भाग - १ | Term - II | | गिर्यारोहणाचा अनुभव | झुळूक | आम्ही हवे आहोत का ? | जीवन गाणे | संतवाणी |

                 मराठी सुलभभारती Class 8 

                                                                                           

                                                           - प्रियंका चंद्रात्रे 

* पाठ / कविता त्यांचे लेखक / कवी :

१ ) गिर्यारोहणाचा अनुभव - रमेश महाले 

२) झुळूक ( कविता ) - दामोदर कारे 

३) आम्ही हवे आहोत का ? - शांता शेळके 

४) जीवन गाणे ( कविता ) - नितीन देशमुख 

५) संतवाणी 

     अ ) संत सेना महाराज 

     आ) संत चोखामेळा 

Visit Our Educational Channel : Chandratre's Edu Hub 

* कोण कोणास म्हणाले ते लिहा : 

१) " बिस्किटांचा एक पूड शंभर रूपयांना मिळेल आणि पाण्याची बाटली दोनशे रूपयांना मिळेल."

उ - दुकानदार भुकेने व्याकूळ झालेल्या मुलाच्या वडीलांना म्हणाला. 

२) " काका , ही तर सरळ लूटमार आहे. "

उ - ईशान व त्याचे साथीदार दुकानदारास म्हणाले. 

३) " मूलांनो, तुम्ही आपले काम करा. येथे पहाडावर वस्तू याच भावाने मिळतात ."

उ - दुकानदार ईशान व त्याच्या साथीदाराना म्हणाला. 

४) " काका, आम्हाला खाण्यासाठी थोडे अन्न आणि रात्रभर मुक्काम करण्यासाठी एखादी खोली देऊ शकाल ?"

उ - ईशान व त्याचे साथीदार दुकानदारास म्हणाले. 

५) " हो, परंतु जेवणासाठी दहा हजार आणि खोलीचे भाडे पंधरा हजार रुपये द्यावे लागेल."

उ - दुकानदार ईशान व त्याच्या साथीदाराना म्हणाला. 

६) " परंतु काका, जेवणाची ही किंमत आणि खोलीचे भाडे फार जास्त आहे ."

उ - ईशान दुकानदारास म्हणाला. 

७) " मूला, जीव वाचवण्यासाठी ही किंमत तर काहीच नाही."

उ - दुकानदार ईशानला म्हणाला. 

८) " बाई , हा मांजरांचा विभाग बघायचाय ?"

उ - भरत लेखिकेला म्हणाला. 

९) " या मांजरांना औषधपाणी माणसांसारख करतात का रे ?"

उ - लेखिका भरतला म्हणाली.

१०) " त्यांच खाणंपिणं पथ्याचं असतं, बाई."

उ -   भरत लेखिकेला म्हणाला. 

११) "इथं आणखी कोणते प्राणी येतात रे? "

उ -  लेखिका भरतला म्हणाली.

१२) " जन्मापासून आंधळी आहे ती !"

उ -  भरत लेखिकेला म्हणाला. 

Solve More : शब्दांच्या जाती 

* खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ लिहा. 

१) काळजाला घरे पडणे - प्रचंड दु:ख होणे. 

२) अंगावर काटे येणे - प्रचंड भीती वाटणे. 

३) मनमानी करणे - मनाला वाटेल तसे वागणे. 

४) हैराण होणे - त्रासून जाणे. 

५) कानोसा घेणे - चाहूल घेणे. 

६) पसार होणे - पळून जाणे. 

७) हालवून सोडणे - अस्वस्थ करणे. 

८) कावरेबावरे होणे - गोंधळून जाणे. 

९) अंगावर तुटून पडणे - जोराचा हल्ला करणे. 

१०) घाव सोसणे - दु:ख सोसणे.

Waste and Its Management | What is waste and its management? What are the 4 types of waste management?

               Waste and Its Management

                                                                                

                                                                  - Priyanka Chandratre

 

👉Types of Waste :

      

1) Solid waste - vegetable waste, paper, cardboard, metals, broken glass and plastic materials.

2) Liquid waste - domestic sewage, dirty water from washing utensils and clothes, and chemical solvents released from factories.

3) Gaseous waste - smoke, are emitted by the burning of fuels in factories and vehicles.

i) Biodegradable waste - waste that can be broken down or decomposed into simple substances by the actin of microorganisms.

E.g. fruit and vegetables peels, paper, cotton, human and animal waste and many other natural materials.

ii) Non-biodegradable waste - waste that cannot be broken down or decomposed by organisms.

E.g. metals, plastics and glass bottles

Visit Our Channel : Chandratre's Edu Hub

👉Waste Management :

Process ⮞ waste collected, transported, segregated and deposited.

Waste from home ⛟ collected and deposited in large garbage bins.

Landfill - 

a large, open and low-lying area used for deposing solid waste.

Before the waste is transported to garbage dumping sites, sorting is done and recycle materials are separated from it.

Composting - 

Technique to accelerate the natural decay process. In this technique, microorganisms convert organic wastes into mulch which is then used to fertilize and condition the soil.

Fruits and vegetables peels, spoilt food, tea leaves and dry leaves, dead plants and eggshells are generally used composting. The final product is called compost, which is used as a manure for plants🪴. It takes few weeks to months.

Vermicomposting - 

Process of composting organic wastes into manure with the help of earthworms🐛.

Action of worms produces a nutrient rich substance which is added to soil to improve its fertility.

Incineration- 

A waste treatment method that involves burning🔥of waste in spcialised furnace. 

Useful for medical waste and other hazardous waste.

♼Three Rs of waste management :

                

I ) Reduce :

• Say 'No' to plastic🙅 
• Avoid the use of disposable containers, such as glasses, spoons and plates.
• Avoid buying excess items.
• Use cloth handkerchiefs instead of tissue papers.  

II ) Reuse :

• Use both sides of paper while writing.
• Bottles or jars of commodities bought from the market should be reused when they get empty.
• Old cloths can be donated.

III ) Recycle :

• Old newspaper can be recycled to make paper bags and craft items.
• Organic waste ca be made into compost.
• Sewage can be used to make biogas.
• Plastic bottles containing juice and drinks can be washed and used for storing household items.
• Old buckets can be used as pots for growing plants.
• Old plastic toys can be donated.

              🚮 Lets save our Environment🌏

प्रत्यय | हिन्दी व्याकरण | Pratyay | Hindi Grammar | Pratyay Worksheet |

 प्रत्यय 

                                                                                     - प्रियंका चंद्रात्रे  

१ ] निम्नलिखित शब्द - रुपों में से 'मूल शब्द ' और प्रत्यय को अलग -अलग करके लिखिए |

i ) प्यासा                  ___________________        _______________________

ii ) विषेेला                ___________________       _______________________

iii ) धोबिन               ___________________       _______________________

iv ) कुरसियाँ            ___________________        ______________________

v ) मुग्धा                   ___________________     _______________________

vi ) जबलपुरिया        __________________     ________________________

vii ) फुफेरा              ___________________      ______________________

viii ) नीलिमा           ___________________       ______________________

ix ) पाँचवा               ___________________     _______________________

x ) ढोलकी              ___________________       _______________________

Solve More : Upasarg Worksheet | उपसर्ग |

२ ] 'मूल शब्द ' और 'प्रत्यय ' को मिलाकर नया ' शब्दरूप ' बनाइए  |

i ) उठ + आन            : _____________________

ii ) टिक + आऊ        : ___________________

iii ) काम + एरा         : ____________________

iv ) बूझ + अक्कड़    : _________________

v )  खो + या             : ______________________

vi ) खेल + आड़ी        : ___________________

vii ) मौसा + एरा       : ___________________

viii ) खाट +इया       : ____________________

ix ) अमीर + ई          : _____________________

x ) मथ + नी             : _______________________

Visit Our YouTube Channel : Chandratre's Edu Hub

३ ] निम्नलिखित शब्दों में उपयुक्त प्रत्यय जोडकर नए शब्दों की रचना कीजिए |

           औटी , इया , आलू , ऊ , आकू , न , आई , कर , आप, हरा 

i ) सोना     : ___________________

ii ) चाल     :____________________

iii ) मिल   : ____________________

iv ) झाड़   : ____________________

v ) घट      : ____________________

vi ) सुन    : ____________________

vii ) देख   : ____________________

viii ) लड़  : ____________________

ix ) कस   : ____________________

x ) झगड़ा :____________________

४ ] निम्नलिखित प्रत्ययों से दो-दो शब्द बनाइए |

i ) वाला : _____________   _______________

ii ) हाल :______________  _______________

iii ) गर  : _____________  _______________

iv )  पन : _____________  _______________

v ) ई     : _____________   _______________

vi ) ता   :_____________   _______________

vii ) आव : ____________  _______________

viii) आका :___________  _______________

ix ) अक  :_____________   ______________

x ) इयल :_____________   _______________